Działania wodno-środowiskowe to jedna z możliwości uzyskania dofinansowania w ramach Programu Operacyjnego „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” (PO RYBY 2007-2013). 
          Polega ona na popieraniu przyjaznych środowisku praktyk i technik w chowie i hodowli ryb w celu zrekompensowania hodowcom stosowania metod produkcji wspomagających ochronę i poprawę stanu środowiska, zachowanie bioróżnorodności oraz promocję ekologicznych praktyk produkcyjnych w sektorze chowu lub hodowli ryb.
          Szczegółowe zasady otrzymania dofinansowania oraz wymagania jakim powinny odpowiadać wnioski o dofinansowanie w ramach Działań wodno-środowiskowych określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” (Dz. U. Nr 147, poz. 1193 z późn. zm.). 
          Ilość pieniędzy przewidzianych na tę pomoc określa natomiast rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie podziału środków finansowych na realizację programu operacyjnego „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 147, poz. 1192). Zgodnie z tym rozporządzeniem, kwotę 34 619 140 euro przeznaczono dla hodowców, którzy realizowali w obiektach chowu lub hodowli ryb zobowiązania określone w rozporządzeniu do osi priorytetowej 2. Aby uzyskać rekompensatę wnioskodawca deklarował, że będzie wykonywał przez pięć lat wymogi dotyczące środowiska wodnego wykraczające poza podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej. 
          W roku 2009 wnioski o dofinansowanie na ten rodzaj pomocy można było składać do dnia 30 listopada. W tym przypadku zobowiązanie beneficjenta, a tym samym pomoc finansowa dotyczyła lat 2009-2013 oraz 2010-2014.
          Działania wodno-środowiskowe cieszyły się ogromnym zainteresowaniem środowiska rybackiego, a kwota, na którą złożono wnioski o dofinansowanie przekroczyła ilość pieniędzy przyznanych na ten cel. W związku z powyższym, w środowisku rybackim pojawiły się głosy goryczy i rozczarowania, nierzadko zarzucające Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) popełnienie błędu przy określeniu podziału i wysokości środków finansowych przeznaczonych na ww. działania. Jak to zazwyczaj bywa łatwiej oskarżać, aniżeli przeanalizować zaistniałą sytuację.
          Fakty dotyczące tego tematu są nieco bardziej skomplikowane i wskazują rzeczywisty udział hodowców w procesie decyzyjnym dotyczącym zasad przyznawania pomocy za działania wodno-środowiskowe. 
          MRiRW ustalając wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację tych rekompensat opierało się na jedynym wiarygodnym źródle informacji, jakim były dane zgromadzone przez Instytut Rybactwa Śródlądowego  pozyskane w oparciu o złożone formularze statystyczne RRW-22, dotyczące powierzchni stawów rybnych oraz ilości ryb wyprodukowanych w stawach rybnych i innych urządzeniach służących do chowu lub hodowli ryb. Konieczność ich składania wynika z obowiązku zawartego w ustawie z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88 poz. 439 z późn. zm.). Do dnia 15 marca 2009 r. obowiązek ten został wypełniony jedynie przez 185 podmiotów. Z chwilą wejścia w życie rozporządzenia do osi priorytetowej 2, do dnia 15 marca 2010 r., obowiązek taki wypełniło już 897 podmiotów. 
          Niespełnienie powyższego obowiązku przez osoby zajmujące się chowem i hodowlą ryb, a więc potencjalnych wnioskodawców w ramach działań wodno-środowiskowych spowodowało, iż precyzyjne oszacowanie liczby potencjalnych beneficjentów tej pomocy oraz faktycznej powierzchni stawów, na których prowadzony jest chów i hodowla ryb okazało się niemożliwe. Dopiero ilość złożonych wniosków o dofinansowanie oraz liczba formularzy statystycznych RRW-22 złożonych po wejściu w życie rozporządzenia do osi priorytetowej 2, ujawniły rzeczywistą ilość osób zajmujących się chowem i hodowlą ryb. 
          Tym samym niemożliwe stało się zagwarantowanie środków finansowych dla wszystkich osób, które złożyły wnioski o dofinansowanie w ramach Środka 2.2 Działania wodno-środowiskowe.
          Dodatkowo należy wskazać, iż podczas konsultacji społecznych rozporządzeń dotyczących tej pomocy, środowisko rybackie zostało szczegółowo poinformowane o ilości pieniędzy przeznaczonych na ten cel oraz o zasadzie ustanowionej przez Komitet Monitorujący Program Operacyjny (organ ustanowiony w celu zapewnienia jakości realizacji programu) stanowiącej, iż pomoc przyznawana jest do wyczerpania środków finansowych, zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie. W ramach  konsultacji nie zgłoszono uwag w tym zakresie, hodowcy zgłaszali jedynie postulaty zwiększenia wysokości stawek rekompensat za realizację poszczególnych wymogów w ramach Środka 2.2.  Środowisko rybackie nie sygnalizowało potrzeby podziału środków finansowych na województwa na etapie opracowywania rozporządzeń wykonawczych do ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 i nr 157, poz. 1241).
          W związku z faktem, iż pomocy finansowej w ramach tego Środka nie otrzymali wszyscy chętni, MRiRW podjęło szereg działań. W dniu 9 lutego 2010 r. zorganizowało spotkanie z przedstawicielami środowiska rybackiego w sprawie przesunięć środków finansowych w zakresie, w którym samodzielną decyzję może podjąć państwo członkowskie bez akceptacji UE. Wszyscy obecni uzgodnili decyzję o przesunięciu kwoty 1 902 792, 68 euro na rzecz Środka 2.2. Działania wodno- środowiskowe, nie wyrażając zgody na większe zmiany finansowe. Szkoda, bo w tym czasie można było dokonać znacznie większych zmian, które spowodowałyby zaspokojenie większości potrzeb w ramach omawianych działań, nie zmieniając  jednocześnie w perspektywie długookresowej możliwości finansowych oraz celów Programu Operacyjnego. Zachowawcze stanowisko przedstawicieli hodowców ryb spowodowało, że problem pozostał nierozwiązany, a w MRiRW w dalszym ciągu trwały działania mające na celu wygospodarowanie pieniędzy na potrzeby Środka 2.2. W dniu 20 maja 2010 r. na wniosek Związku Producentów Ryb odbyło się kolejne spotkanie z przedstawicielami środowiska, na którym Ministerstwo przedstawiło propozycję rozdysponowania kwoty 80 mln złotych z zupełnie innego programu – tak zwanej  pomocy krajowej na cele wskazane w Działaniach wodno-środowiskowych. Idea ta spotkała się z ogólnym poparciem środowiska. Jednak dodatkowe warunki określone przez Związek Producentów Ryb (m.in. pomoc ta miałaby być zaliczką, MRiRW miało także niezwłocznie zabezpieczyć pieniądze na wszystkie złożone wnioski w ramach przedmiotowego Środka) były niemożliwe do spełnienia i nie pozwoliły na realizację tej propozycji. W ten sposób zaprzepaszczona została następna możliwość korzystnego dla hodowców ryb rozwiązania. 
          Ponadto należy wskazać, iż środowisko rybackie sugerowało również przesunięcie pieniędzy z osi 1 (rybołówstwo morskie) i osi 4 (obszary zależne od rybactwa) na Środek 2.2, która to propozycja nie jest spójna z trendami wynikającymi z przeprowadzanej aktualnie przez Komisję Europejską reformy Wspólnej Polityki Rybackiej, a musiałaby uzyskać jej zgodę. Zgoda ta jeśli nawet byłaby wydana, to dopiero w 2012 roku (jak to wynika z ewaluacji Programu Operacyjnego i stanowiska przekazanego przez przedstawicieli Komisji Europejskiej podczas posiedzenia Komitetu Monitorującego w dniach 24-25 czerwca br. w Ostródzie). Tak późna data uniemożliwiłaby wypełnienie przez hodowców zobowiązań wodno-środowiskowych. Pamiętać należy również o tym, że rozdysponowanie wszystkich środków finansowych na Działania wodno-środowiskowe  skutkowałoby koniecznością zrealizowania niektórych celów PO RYBY 2007-2013 ze środków Budżetu Państwa. 
          Podkreślenia wymaga również fakt, iż przewidziana w PO RYBY 2007-2013 pomoc finansowa w formie rekompensat (są to działania nieinwestycyjne) to aż 716,2 mln zł. Dla porównania pieniądze na operacje o charakterze inwestycyjnym to 1,84 mld zł. MRiRW stoi na stanowisku, że większość środków powinna być przeznaczona na operacje o charakterze inwestycyjnym, albowiem one przyczyniają się do modernizacji i rozwoju sektora rybackiego i powodują długofalowe efekty. Natomiast pomoc finansowa w zakresie działań nieinwestycyjnych rekompensuje beneficjentom poniesione koszty bez bezpośredniego znaczenia dla sektora.
          Związek Producentów Ryb postawił również zarzut, iż pomoc w ramach Środka 2.2, którą otrzymało jedynie część wnioskujących podmiotów, zaburzy konkurencyjność na rynku. Należy wskazać, iż zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego postanowienia Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawniej Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską) dotyczące reguł konkurencji, w tym pomocy przyznawanej przez państwo, nie mają zastosowania. Oznacza to, iż do środków finansowych pochodzących z Programu Operacyjnego nie stosuje się zasad konkurencji. Nie można mówić więc, że przez pomoc udzieloną z Europejskiego Funduszu Rybackiego została zaburzona konkurencja na rynku. Przyjęcie takiego założenia oznaczałoby, że wszelka pomoc wypłacona w ramach PO RYBY 2007-2013 groziłaby zakłóceniem reguł zachowania konkurencji. 
          Departament Rybołówstwa ponadto zaznacza, iż niektóre osoby, z którymi podpisano umowy o dofinansowanie, a więc którym  przyznano pomoc, nie wywiązały się z obowiązku sprawozdawczego wynikającego z tych umów. W przypadkach, kiedy beneficjenci nie będą wywiązywali się ze swoich zobowiązań, nastąpi rozwiązanie umowy o dofinansowanie.  Spowoduje to zwolnienie części środków finansowych. Będą one oczywiście wracać do Programu, co pozwoli na ich wykorzystane przez kolejnych wnioskodawców.
          Reasumując, należy wskazać, że Program Operacyjny to program realizujący konkretne cele, skierowany do podmiotów wywiązujących się ze wszystkich zobowiązań określonych w tym programie. Rekompensaty stanowią ekwiwalent za podjęte przez beneficjentów działania. Ważne jest również to, że każdy Program Operacyjny posiada określone możliwości zmian w zakresie finansowania poszczególnych operacji. Odrzucanie ich przez organizacje rybackie, może doprowadzić do sytuacji, w której organizacje te same pozbawią się wpływu na decyzje finansowe, co właśnie nastąpiło w zakresie Działań wodno-środowiskowych.